Conard Stone: Het beeldhouwen van de menselijke figuur in hout.

Wat kan hout worden in de handen van een kunstenaar?

Voor de overleden Jamaicaanse beeldhouwer Conard Stone was hout veel meer dan alleen een materiaal. Het was een middel om de menselijke figuur te verkennen door middel van vorm, textuur, beweging en de fysieke handeling van het beeldhouwen.

Met de hand transformeerde Stone het hout tot expressieve sculpturen, waarmee hij de mogelijkheden onthulde van een materiaal dat zowel vertrouwd is als diep verbonden met het Caribisch gebied.

De vorm vinden in het hout

Stones relatie met beeldhouwkunst werd al op jonge leeftijd gekenmerkt door een ervaring die hem liet zien wat er met hout bereikt kon worden.

Terugdenkend aan zijn beginjaren in dit medium, herinnerde hij zich:

"Ik was verbaasd dat mijn leraar driedimensionale vormen uit hout kon maken."

Dit gevoel van ontdekking heeft hem nooit verlaten.

Houten sculpturen hebben een bijzondere aantrekkingskracht. In tegenstelling tot gefabriceerde materialen heeft hout een eigen geschiedenis. Het is afkomstig uit de aarde en vertoont nerven, knoesten en variaties in kleur en textuur. Elk stuk heeft zijn eigen karakter en de kunstenaar moet met deze eigenschappen werken in plaats van er simpelweg een vorm aan op te leggen.

Voor Stone is deze relatie tussen de kunstenaar en het materiaal een centraal element van zijn werk geworden.

Hout en het Caribisch gebied

Hout heeft van oudsher een belangrijke plaats ingenomen in de creatieve tradities van het Caribisch gebied.

In de hele regio wordt hout gebruikt voor de vervaardiging van gebruiksvoorwerpen, in de architectuur, in ambachten, voor het maken van ceremoniële elementen en voor beeldhouwkunst. Het is ook een medium geworden waarmee hedendaagse kunstenaars vraagstukken over cultuur, identiteit, geschiedenis en territorium aan de orde stellen.

De overvloed aan houtsoorten in het Caribisch gebied heeft ervoor gezorgd dat het materiaal vertrouwd is geraakt, maar die vertrouwdheid maakt het nog geen artistiek eenvoudig werk.

In de handen van een beeldhouwer kan een stuk hout een lichaam, een gezicht, een gebaar of een denkbeeldige figuur worden. De natuurlijke eigenschappen ervan kunnen onder invloed van de kunstenaar verdwijnen of juist een essentieel onderdeel van het uiteindelijke werk vormen.

De sculpturen van Stone illustreren dit laatste punt.

De menselijke vorm

De kracht van Stones werk schuilt grotendeels in zijn onderzoek naar de menselijke figuur.

In plaats van simpelweg het lichaam na te bootsen, onderzoekt ze in haar sculpturen hoe een figuur gesuggereerd kan worden door middel van gebeeldhouwde oppervlakken en vereenvoudigde vormen. De sporen die het proces achterlaat zijn belangrijk, evenals de houtnerf.

Het resultaat is een werk dat zowel fysiek als expressief is.

Handgemaakte sculpturen bezitten een vaak onmerkbare intimiteit. Elke snede, elke curve, elk oppervlak getuigt van een weloverwogen keuze. In tegenstelling tot een beeld dat direct op een scherm verschijnt, registreert een sculptuur het fysieke contact van de kunstenaar met het materiaal.

De hand van de kunstenaar is duidelijk zichtbaar in zijn werk.

Het hout nog eens bekijken

Het werk van Stone nodigt ons uit om iets te heroverwegen dat anders misschien gewoon lijkt.

Hout is alomtegenwoordig in het Caribisch gebied. Je vindt het terug in bomen, huizen, meubels, gereedschap en handwerk. Toch hebben kunstenaars herhaaldelijk aangetoond dat alledaagse materialen onverwachte mogelijkheden kunnen bieden.

Stone nam dit bekende materiaal en gebruikte het om een veel oudere artistieke vraag te stellen:

Hoe kan de menselijke vorm worden uitgedrukt?

Zijn antwoord lag in zijn omvang.

Via het hout onderzocht hij het lichaam niet alleen als een fysieke vorm, maar ook als iets dat emoties, karakter en betekenis kan bevatten.

Een plek in de Caribische beeldhouwkunst

De geschiedenis van de Caribische beeldhouwkunst is niet beperkt tot één enkel materiaal, één enkel eiland of één enkele artistieke traditie. Het is een voortdurend evoluerende dialoog tussen kunstenaars, materialen, geschiedenis en plaatsen.

Conard Stone neemt deel aan dit gesprek.

Zijn werk herinnert ons eraan dat Caribische kunst kan voortkomen uit materialen die diep geworteld zijn in het dagelijks leven, en dat deze materialen kunnen worden omgevormd tot iets veel complexers.

Een stuk hout blijft herkenbaar als hout, zelfs nadat het is omgevormd tot iets totaal anders.

Misschien is dit wel een van de blijvende mogelijkheden van beeldhouwkunst: datgene wat ons al omringt, ons leren er anders naar te kijken.